Mερικά απ’ τα ονόματα των ανέμων που χρησιμοποιούνται κυρίως στη ναυτική ορολογία και έχουν ενετική ή ιταλική ρίζα. Αντίστοιχα λέμε ότι ο καιρός “καλμάρει” ή ότι η θάλασσα έχει “μπουνάτσα” ή “φουρτούνα” κλπ.

Παρατηρούμε λοιπόν ότι η ενετική γλώσσα επέδρασε καταλυτικά κατά την εποχή της Ενετοκρατίας στην ανατολική Μεσόγειο και δη στη χώρα μας, όταν άρχισαν να επεκτείνουν το εμπόριο τον 11 αιώνα. Επιπρόσθετα σε αυτό συνέβαλαν και τα μεγάλα προνόμια που παραχωρήθηκαν από τις δυναστείες των Κομνηνών (11-12αι) στους Ενετούς και αφορούσαν στο προνόμιο να εμπορεύονται στις μεγαλύτερες πόλεις του Βυζαντίου χωρίς να καταβάλλουν δασμούς, χρησιμοποιώντας ως βάση το λιμάνι της Κωνσταντινούπολης.

Ακόμη και μετά την άλωση της Πόλης από τους Φράγκους στα 1204, οι Ενετοί (κατά τη διανομή της βυζαντινής αυτοκρατορίας) κατόρθωσαν να διατηρήσουν ένα μεγάλο τμήμα της Αυτοκρατορίας για να διατηρήσουν το εμπόριό τους που περιλάμβανε σχεδόν το σύνολο των λιμένων και των νησιών του Βυζαντίου. Το αποικιακό κράτος των Ενετών στη χώρα μας διατηρήθηκε (Ιόνια νησιά) έως τα 1797.

Η μακροχρόνια επαφή λοιπόν των Ενετών με τους Έλληνες στη ναυτική παράδοση επέδρασε και διευκόλυνε τη μεταφορά ενετικών λημμάτων στη γλώσσα μας που σχετίζονται με τη Μετεωρολογία και τις διαδικασίες χειρισμού – οργάνων και ορολογίας πλοίων. Εύλογα θα ισχυριστούν πολλοί ότι οι Έλληνες, από αμνημονεύτων χρόνων, είχαν πλούσια ναυτική παράδοση κι ως εκ τούτου είναι παράδοξο το γεγονός που περιγράψαμε.

Κλείνοντας θα τονίσουμε ότι η επίδραση της ενετικής γλώσσας αφορά σε μετεωρολογικούς όρους (που αναφερόμαστε εδώ) οι οποίοι ομιλούνται κατά κόρον σε ναυτικές περιοχές και όχι τόσο σε ηπειρωτικές περιοχές. Το όλο θέμα έχει κι άλλες πτυχές που θα αναφερθούμε σε επόμενο σημείωμα.

Aκολουθεί ενδεικτικός κατάλογος ενετικών – ιταλικών λημμάτων και φράσεων Μετεωρολογίας με τη σημασία τους στη νέα ελληνική γλώσσα:

• Γρεγολεβάντης (Γριουλεβάντ’ς στην Αράχωβα): ΒΒΑ άνεμος.
• Πουνέντης: Δυτικός άνεμος.
• Γαρμπής: ΝΔ άνεμος.
• Σιρόκος: ΝΑ άνεμος.
• Μαΐστρος: ΒΔ άνεμος.
• Όστρια ή Τραμουντάνα: Νότιος άνεμος.
• Λεβάντης: Ανατολικός άνεμος.
• Μπουρίνι: Άνεμος.
• Ο καιρός “καλμάρει”: Γίνεται ήπιος.
• Ο καιρός “φρεσκάρει”: Δυναμώνει.
• Η βροχή “λασσάρ’σε”: (χρήση και στην Αράχωβα), μειώθηκε αισθητά η έντασή της.
• H θάλασσα είναι “μπουνάτσα”: Ήρεμη, χωρίς κυματισμό.
• Η θάλασσα έχει “φουρτούνα”: Τρικυμία.

Αρχαιοελληνικά ονόματα των ανέμων, όπως Λιψ (Λίβας) δηλ. ΝΔ, Ζέφυρος ο Δυτικός, Αργέστης ο ΒΔ, Απηλιώτης ο Ανατολικός κλπ υπήρχαν, αλλά ουδέποτε εκλαϊκεύθηκαν, με αποτέλεσμα να μην περάσουν στη χρήση της γλώσσας μας.