Η πρόγνωση του παγετού παρουσιάζει μεγάλη σπουδαιότητα κυρίως, για την πρόληψη καταστροφών στη γεωργία και στις καλλιέργειες. Η πρόγνωση γίνεται με την ανάλυση ημερησίων συνοπτικών χαρτών καιρού καθώς και με την εφαρμογή εμπειρικών τύπων.
Υπάρχει η γενική και η τοπική πρόγνωση.
Η γενική πρόγνωση είναι ο καθορισμός των ιδιοτήτων της αέριας μάζας που καλύπτει την περιοχή κατά τη νύχτα και νωρίς το πρωί. Στην τοπική πρόγνωση επιλέγονται ορισμένες αντιπροσωπευτικές θέσεις της περιοχής, που παρατηρούνται οι χαμηλότερες θερμοκρασίες. Τέτοιες θέσεις μπορεί να είναι μία κοιλάδα, οι παρυφές ή η κορυφή ενός λόφου.
Ένας άλλος τρόπος προσέγγισης του φαινομένου μπορεί να γίνει με τη χρήση τηλεπισκόπησης. Με τη χρήση ψηφιακών στοιχείων από δορυφόρο και συγκεκριμένα υπέρυθρων εικόνων είναι δυνατό να ανιχνευτούν θερμοκρασίες στο έδαφος για μεγάλες περιοχές όταν δεν υπάρχει νεφοκάλυψη. Τα στάδια πρόγνωσης του παγετού είναι δύο: Η γενική και η τοπική πρόγνωση.
Η γενική πρόγνωση απαιτεί την ανάλυση και πρόγνωση των συνοπτικών συστημάτων επιφάνειας και ανώτερης ατμόσφαιρας. Κατά τη διαδικασία της τοπικής πρόγνωσης επιλέγονται ορισμένες αντιπροσωπευτικές θέσεις της περιοχής που σημειώνονται οι χαμηλές θερμοκρασίες (κοιλάδες, παρυφές λόφων κλπ).
Η νυχτερινή πτώση της θερμοκρασίας εξαρτάται από τη διάρκεια της νύχτας, και από την θερμότητα που χάνει το έδαφος. Το ποσό της θερμότητας που αποβάλλει το έδαφος είναι συνάρτηση της υγρασίας και θερμοκρασίας του εδάφους, της νεφοκάλυψης, της φυτοκάλυψης, της θερμοκρασίας αέρα και άλλων παραγόντων.
Μέθοδοι πρόγνωσης με απλούς εμπειρικούς τύπους. Αναφέρουμε τρεις εκ των κυριοτέρων, με την τελευταία να αποτελεί το χάρτη παγετού Αράχωβας που δημιουργούμε. Υπάρχουν κι άλλες μέθοδοι όπως: O κανόνας μεγίστης – ελαχίστης θερμοκρασίας, ο τύπος του Craddock, του Gold κλπ.
Τύπος του Faust για παγετό εδάφους.
Τ + 1/2D <79ο Fahrenheit (79oF=26oC) το μεσημέρι στις 14.00 (σε συνθήκες σχεδόν ανέφελου εδάφους 2/8 και ως 2 Μποφώρ). Όπου D= Σημείο Δρόσου και Τ= θερμοκρασία.
Κανόνας του υγρού θερμομέτρου.
Στη μέθοδο αυτή λαμβάνεται υπ’όψη η επίδραση των υδρατμών της ατμόσφαιρας που παρεμποδίζει την απώλεια θερμότητας από την επιφάνεια του εδάφους. Τελ = Tw – γ (Τελ = Ελάχιστη θερμοκρασία ημέρας, Τw= θερμοκρασία υγρού θερμομέτρου τη στιγμή της δύσης του ηλίου της ημέρας). Η σταθερά γ δίδεται ως συνάρτηση της μέσης νέφωσης (είναι πολύπλοκη) στις προγνωστικές ώρες 1800Ζ, 2400Ζ και 600Ζ και της μέσης εντάσεως του ανέμου σε m/sec τις ίδιες ώρες. Ο τύπος δεν εφαρμόζεται όταν τη νύκτα υπάρχει ομίχλη.
Στο μοντέλο παγετού Αράχωβας που προσπαθούμε να κατασκευάσουμε μέσα από ένα πλέγμα 4 μετεωρολογικών σταθμών του Arachovameteo.gr που καλύπτουν σχεδόν το μεγαλύτερο μέρος της ευρύτερης περιοχής της, θα χρησιμοποιήσουμε τη “Γραμμική Παλινδρόμηση πολλών μεταβλητών”. Επιπρόσθετα, επειδή η Αράχωβα συνδυάζει ένα υψομετρικό εύρος από τα 250μ (κατώτερο σημείο ελαιώνα) ως τα 1100μ (τελευταίο σημείο οικιστικού ιστού) κρίνεται σκόπιμο να μπουν και εξισώσεις υψομετρικές, παράλληλα με τον κάτωθι τύπο της Γραμμικής Παλινδρόμησης.
Υ =α0 +α1Χ1+ α2Χ2 + α3Χ3 + α4Χ4+ α5Χ5
X1 είναι η θερμοκρασία ξηρού θερμομέτρου, X2 =είναι συνάρτηση της νεφοκάλυψης : Χ2 = 0.9m+0.5k όπου m ποσό χαμηλών νεφών και k ποσό μεσαίων νεφών σε όγδοα, X3= συνάρτηση της ταχύτητας και διεύθυνσης ανέμου, Χ4= Θερμοκρασία σημείου δρόσου και Χ5= συνάρτηση εξαρτώμενη με το αν υπήρξε παγετός την προηγούμενη ημέρα, 1 αν υπήρξε και 0 αν όχι. Οι μεταβλητές α0,…α5 υπολογίζονται με τη μέθοδο ελάχιστων τετραγώνων για μία συγκεκριμένη περιοχή. Θυμίζουμε με τη μέθοδο των ελαχίστων τετραγώνων μπορούμε να υπολογίσουμε και το ύψος βροχής σε μια περιοχή. Αυτές είναι οι κυριότερες μέθοδοι, στις οποίες θα αναφερθούμε εκ νέου πιο αναλυτικά.
