Πολλές φορές είμαστε μακριά από ένα τόπο παρατήρησης ή ένα χιονοδρομικό και θέλουμε να υπολογίσουμε χοντρικά το ύψος χιονόπτωσης με βάση τα χιλιοστά καταγραφής του μετεωρολογικού σταθμού του τόπου που αναφερόμαστε.
Καταρχήν η μέτρηση του ύψους χιονιού γίνεται με το ισοδύναμο του νερού από το λιώσιμο του χιονιού. Για το σκοπό αυτό στο ειδικό δοχείο του μετεωρολογικού σταθμού εφαρμόζεται περιμετρικά μια ζεστή χιονοκουβέρτα που λιώνει το υπάρχον χιόνι και καταγράφει το ύψος νερού (σαν να έβρεχε στον τόπο που εξετάζουμε). Μονάδα μέτρησης ύψους νερού είναι το 1mm (χιλιοστό) που ισοδυναμεί με όγκο 1 λίτρου σε επιφάνεια 1 τετραγωνικού μέτρου (m2).
Kαι ερχόμαστε στο βασικό ερώτημα. Στη διάρκεια μίας ημέρας χιονόπτωσης (χωρίς αέρα, ώστε όλες οι χιονονιφάδες να πέφτουν εντός του ειδικού δοχείου του μετ. σταθμού) καταγράφει ο σταθμός στη στήλη: Today’s Rain (Σημερινός Υετός) 12mm.
Πόσο άραγε μπορεί να εκτιμηθεί το ύψος του χιονιού;
Εδώ υπεισέρχεται η έννοια της (ρ) πυκνότητας (m/v) γνωρίζοντας ότι 1000 Kg νερού αντιστοιχούν σε 1κυβικό μέτρο (1m3) ή 1 Kg/liter. Η πυκνότητα του χιονιού εξαρτάται κυρίως από τη θερμοκρασία και την υγρασία στη διάρκεια της χιονόπτωσης. Έτσι λοιπόν το χιόνι που πέφτει με χαμηλές θερμοκρασίες είναι πολύ ελαφρύ σε αντίθεση με το χιόνι που πέφτει σε θερμοκρασίες περίπου στους 0C ή γύρω από το σημείο τήξης και είναι βαρύ και υγρό.
Με βάση τα παραπάνω, έχουμε:
***Όταν το χιόνι πέφτει με θερμοκρασίες Νοτιά γύρω απ’ τους 0C, θεωρητικά η πυκνότητα του είναι 1 προς 3 (1:3).
Δηλαδή αν δούμε 12mm στο σταθμό, πολλαπλασιάζουμε επί το 3 και άρα έχουμε 36mm = 3,6 εκατοστά.
Συμπέρασμα, όταν το χιόνι είναι βαρύ συνήθως η ένδειξη του σταθμού παραμένει η ίδια με τη διαφορά ότι τρέπεται σε εκατοστά. (12mm ο σταθμός, 12 εκ. χιόνι, 14mmο σταθμός, 14 εκ. χιόνι).
***Όταν το χιόνι είναι ξηρό πέφτει με θερμοκρασίες από -3C και χαμηλότερα, τότε η πυκνότητα του χοντρικά είναι 1:25 ίσως και 1:30. Πρακτικά πολλαπλασιάζουμε την ένδειξη του σταθμού (πχ 12mm) επί 25 =300 χιλιοστά=30 εκατοστά χιονιού.
Άρα τα 12 χιλιοστά νερού ισοδυναμούν με 30 εκ. χιονιού.
Οι παραπάνω κανόνες είναι πρακτικοί καθώς η πυκνότητα του χιονιού εξαρτάται από πολλούς παράγοντες πέραν της θερμοκρασίας και υγρασίας που δεν κρίνεται σκόπιμο να αναφερθούν. Μεγάλο ρόλο παίζει και ο άνεμος καθόσον όταν πνέει ισχυρός, μπορεί στο δοχείο του σταθμού να υπεισέρχεται μικρή ποσότητα χιονιού και άρα να έχουμε αποκλίσεις στη μέτρηση του ύψους χιονιού, επομένως κοιτάζουμε και την ένταση του. (Οι καινούριοι μετεωρολογικοί σταθμοί δε χρησιμοποιούν πλέον το δοχείο συλλογής νερού κι ως εκ τούτου η καταγραφή γίνεται με αισθητήρες λέηζερ, όπως κι ο άνεμος).
Εν πάση περιπτώσει σας δώσαμε μια μικρή ιδέα για το πώς χοντρικά μετριέται το ύψος του χιονιού με βάση αναγωγές των μετ. σταθμών από το ύψος υετού (βροχής) που καταγράφουν. Υπάρχουν πολλές επιστημονικές μέθοδοι με πολύπλοκους τύπους που θα αναφερθούμε σε άλλο σημείο επιγραμματικά. Στον Παρνασσό με θερμοκρασίες χιονόπτωσης <-5C και ισοδύναμο νερό τήξης (με βάση το μετ. σταθμό) 25mm, το ύψος του χιονιού κυμαίνεται χοντρικά στα 60-70 εκ.