Προγνώσεις Παρνασσού
ΕCMWF (Ευρωπαϊκό)
GFS (Αμερικάνικο)
ICON (Γερμανικό)
Σύγκριση GFS – ECMWF – ICON (τρέχουσα)
Το ECMWF (European Centre for Medium-Range Weather Forecasts) αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους διεθνείς οργανισμούς αριθμητικής πρόγνωσης καιρού και αναπτύσσει το IFS (Integrated Forecasting System), ένα ολοκληρωμένο προγνωστικό σύστημα για την ατμόσφαιρα και το ευρύτερο γήινο σύστημα. Η σημερινή επιχειρησιακή διαμόρφωση του IFS χρησιμοποιεί οριζόντια ανάλυση περίπου 9 km και 137 κατακόρυφα επίπεδα, παρέχοντας προγνώσεις με ιδιαίτερα υψηλή χωρική και χρονική λεπτομέρεια σε παγκόσμια κλίμακα.
Στη συνέχεια τρέχουμε και σας παρουσιάζουμε τα διαδραστικά διαγράμματα του Arachovameteo.gr, ειδικά οργανωμένα για την Αράχωβα. Περιλαμβάνουν θερμοκρασία, υγρασία, σημείο δρόσου, άνεμο, ατμοσφαιρική πίεση, υετό, νέφωση, ορατότητα, παραμέτρους αστάθειας και ακτινοβολίας, καθώς και στοιχεία από τα ισοβαρικά επίπεδα 850, 700 και 500 hPa, όπως θερμοκρασία, σχετική υγρασία, άνεμος και γεωδυναμικό ύψος.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στη σωστή αναφορά της χωρικής ανάλυσης των δεδομένων. Τα επιφανειακά πεδία αντλούνται από το ECMWF IFS HRES στην πλήρη εγγενή ανάλυση περίπου 9 km, ενώ τα δεδομένα των ανώτερων ισοβαρικών επιπέδων προβάλλονται ξεχωριστά από το IFS 0,25° (~25 km). Παράλληλα, όπου χρησιμοποιούνται παράγωγες μεταβλητές που υπολογίζονται από το Open-Meteo, αυτό επισημαίνεται στο αναλυτικό υπόμνημα των διαγραμμάτων.
Η υψηλή ανάλυση του ECMWF προσφέρει πολύτιμη εικόνα της εξέλιξης των συνοπτικών συστημάτων και των φαινομένων μεσοκλίμακας. Ωστόσο, στην περιοχή Αράχωβας–Παρνασσού, όπου το έντονο ανάγλυφο και οι μεγάλες υψομετρικές διαφορές δημιουργούν ισχυρές τοπικές επιδράσεις, κανένα παγκόσμιο αριθμητικό μοντέλο δεν μπορεί να αποδώσει πλήρως κάθε μικροκλιματική διαφοροποίηση. Για τον λόγο αυτό, τα προγνωστικά δεδομένα πρέπει να αξιολογούνται σε συνδυασμό με την τοπική γνώση, τις πραγματικές παρατηρήσεις και τη συνολική μετεωρολογική κατάσταση.
ECMWF IFS HRES — 9 km: χρησιμοποιείται για τα επιφανειακά πεδία στην εγγενή χωρική ανάλυση περίπου 9 km.
ECMWF IFS 0,25° (~25 km): χρησιμοποιείται για τα ισοβαρικά επίπεδα 850 / 700 / 500 hPa.
Χρονική εμφάνιση: τα περισσότερα γραφήματα προβάλλουν 00:00 · 06:00 · 12:00 · 18:00. Ο υετός προβάλλεται σε όλα τα διαθέσιμα χρονικά βήματα ώστε να μη χάνεται ενδιάμεσο επεισόδιο.
Native ECMWF = μεταβλητή που το ECMWF προβλέπει άμεσα. Παράγωγο = υπολογισμένη μεταβλητή από διαθέσιμα πεδία του ECMWF. Διαγνωστικό = διαγνωστική ή βοηθητική μεταβλητή που εμφανίζεται μόνο όταν είναι διαθέσιμη και δεν χαρακτηρίζεται εδώ ως native ECMWF.
Θερμοκρασία 2 m (°C)Native ECMWF: native θερμοκρασία αέρα στα 2 m.
Σχετική υγρασία 2 m (%)Παράγωγο: υπολογίζεται από διαθέσιμα θερμοδυναμικά πεδία του ECMWF στα 2 m.
Σημείο δρόσου 2 m (°C)Native ECMWF HRES: στο HRES 9 km το dew point 2 m παρέχεται απευθείας από το ECMWF.
Πίεση στη μέση στάθμη θάλασσας — MSLP (hPa)Native ECMWF: native mean sea-level pressure.
Υετός ανά χρονικό βήμα (mm)Native βάση ECMWF: βασίζεται στο native total precipitation του ECMWF. Το γράφημα εμφανίζει όλες τις διαθέσιμες ώρες/βήματα του endpoint.
24ωρος συνολικός υετός (mm/24ωρο)Ημερήσια συνάθροιση: ημερήσιο άθροισμα των διαθέσιμων προγνωστικών τιμών υετού.
Χιονόπτωση / 24ωρη χιονόπτωση (cm)Παράγωγο: εκτιμώμενο ύψος νέου χιονιού από τα διαθέσιμα πεδία χιονόπτωσης του ECMWF· η 24ωρη τιμή αποτελεί ημερήσια συνάθροιση.
Συνολική νεφοκάλυψηECMWF cloud information: βασίζεται στο πεδίο συνολικής νεφοκάλυψης του ECMWF. Χαμηλή / μέση / υψηλή νέφωσηΠαράγωγο: διαγνωστική κατανομή της νέφωσης σε κατακόρυφα στρώματα.
Ορατότητα (km)Native ECMWF HRES: η ορατότητα παρέχεται native από το HRES 9 km.
Weather code / εικονίδιο καιρούΠαράγωγο: υπολογίζεται από cloud cover, precipitation, snowfall και CAPE· στο HRES χρησιμοποιούνται επιπλέον πεδία όπως showers, convective inhibition και boundary-layer height.
CAPE (J/kg)Native ECMWF: native convective available potential energy.
Άνεμος 10 m (m/s)Παράγωγο: ταχύτητα και διεύθυνση υπολογίζονται από τα native U/V wind components του ECMWF.
Shortwave / GHI (W/m²)Native βάση ECMWF: το ECMWF παρέχει global solar radiation.
Direct radiation (W/m²)Native ECMWF HRES: στο HRES 9 km η άμεση ακτινοβολία παρέχεται native.
Diffuse radiation DHI (W/m²)Παράγωγο: στο HRES υπολογίζεται ως global − direct.
DNI — Direct Normal Irradiance (W/m²)Παράγωγο: προκύπτει από την άμεση ακτινοβολία και την ηλιακή γεωμετρία.
Terrestrial radiation (W/m²)Αστρονομικός υπολογισμός: θεωρητική εξωατμοσφαιρική ηλιακή ακτινοβολία· δεν είναι γήινη υπέρυθρη ακτινοβολία.
Βέλη ανέμου: η μετεωρολογική διεύθυνση δηλώνει από πού έρχεται ο άνεμος. Το βέλος δείχνει προς τα πού κινείται ο αέρας. Έτσι Β 0° → ↓, Α 90° → ←, Ν 180° → ↑ και Δ 270° → →.
Θερμοκρασία 850 / 700 / 500 hPa (°C)Native ECMWF: native θερμοκρασία στις αντίστοιχες ισοβαρικές επιφάνειες.
Σχετική υγρασία 850 / 700 / 500 hPa (%)ECMWF pressure-level field: προγνωστική τιμή στα αντίστοιχα ισοβαρικά επίπεδα και όχι μέτρηση μετεωρολογικού σταθμού.
Άνεμος 850 / 700 / 500 hPa (m/s)Παράγωγο: ταχύτητα και διεύθυνση από τα native U/V components στα pressure levels.
Γεωδυναμικό ύψος 850 / 700 / 500 hPa (m)ECMWF βάση + μετατροπή: το geopotential μετατρέπεται σε geopotential height και αποδίδεται σε μέτρα.
Μέση υγρασία 850–700 hPa (%)Δικός μας υπολογισμός: απλός αριθμητικός μέσος των RH850 και RH700 που επιστρέφει το API. Δεν είναι ξεχωριστό native πεδίο ECMWF.
Freezing level height και snowfall heightΔιαγνωστικό: εμφανίζονται μόνο όταν είναι διαθέσιμα. Χρησιμοποιούνται ως βοηθητικά διαγνωστικά ύψους και δεν χαρακτηρίζονται εδώ ως native ECMWF πεδία.
Σημείωση: Τα στοιχεία αποτελούν αριθμητική πρόγνωση του ECMWF IFS και όχι απευθείας μετρήσεις μετεωρολογικού σταθμού. Η αριθμητική ανάλυση δεν αποδίδει πλήρως κάθε τοπική επίδραση του έντονου αναγλύφου Αράχωβας–Παρνασσού.
Κελάρια: 38.548264°N, 22.589659°E, υψόμετρο 1950 m. Φτερόλακκα: 38.566239°N, 22.587849°E, υψόμετρο 1790 m.
Τα δύο σημεία ζητούνται στην ίδια κλήση Open-Meteo και εμφανίζονται με τις ίδιες χρονικές επιλογές. Όπου είναι δυνατόν, τα δύο διαγράμματα του ίδιου πεδίου χρησιμοποιούν κοινή κλίμακα στον άξονα Υ ώστε η οπτική σύγκριση να είναι πραγματική.
Τα περισσότερα διαγράμματα εμφανίζουν 00:00 · 06:00 · 12:00 · 18:00 ώρα Ελλάδας. Ο υετός ανά χρονικό βήμα κρατά όλα τα διαθέσιμα ωριαία βήματα ώστε να μη χάνονται ενδιάμεσα επεισόδια.
24ωρος υετός / χιονόπτωση: ημερολογιακό 24ωρο 00:00–24:00 ώρα Ελλάδας.
Το υψόμετρο κάθε σημείου δηλώνεται ρητά στο API, όμως το GFS παραμένει μοντέλο πλέγματος περίπου 13 km στην επιφάνεια και περίπου 25 km στα ισοβαρικά επίπεδα. Σε τόσο έντονο ορεινό ανάγλυφο οι τοπικές αποκλίσεις μπορεί να είναι σημαντικές.
Μοντέλο: DWD ICON-EU, ονομαστική οριζόντια ανάλυση 0.0625° (~7 km) για την Ευρώπη. Η θέση του σημείου είναι Αράχωβα 38.479°N, 22.583°E, με υψόμετρο αναφοράς 950 m.
Ώρα: όλες οι ημερομηνίες και ώρες εμφανίζονται σε Europe/Athens. Οι κάρτες κρατούν τις επόμενες 4 πραγματικές προγνωστικές ημέρες και τα βήματα 00:00 / 06:00 / 12:00 / 18:00. Οι περασμένες ώρες απορρίπτονται.
Επεξεργασία: τα δεδομένα προέρχονται από το ICON-EU. Ορισμένες μεταβλητές είναι άμεσο/native output του ICON, ενώ άλλες υπολογίζονται από το Open-Meteo πάνω στα native πεδία ή από το ίδιο το Arachova Meteo. Οι κατηγορίες φαίνονται δίπλα σε κάθε παράμετρο.
Το ICON-EU έχει υψηλότερη εγγενή χρονική ανάλυση στο βραχυπρόθεσμο διάστημα. Για τμήμα του μεγαλύτερου προγνωστικού ορίζοντα, το API μπορεί να παρεμβάλει αραιότερα native βήματα σε ωριαία έξοδο. Τα γραφήματα 00 / 06 / 12 / 18 είναι επιλογή παρουσίασης του Arachova Meteo και όχι η πλήρης εγγενής χρονική ανάλυση του μοντέλου.
Κύρια Σύγκριση Προγνωστικών Μοντέλων: GFS, ECMWF και ICON-EU με τα νεότερα διαθέσιμα δεδομένα του κάθε μοντέλου. Δεν απαιτείται να έχουν την ίδια ώρα αρχικοποίησης.
Run μοντέλων: η ώρα αρχικοποίησης (00Z / 06Z / 12Z / 18Z) διαβάζεται από το επίσημο Open-Meteo model metadata. Αν επιφάνεια και pressure levels έχουν διαφορετικό τελευταίο run, εμφανίζονται ξεχωριστά.
Ίδια valid ώρα: κάθε σημείο συγκρίνεται μόνο όταν υπάρχει η ίδια ημερομηνία και ώρα πρόγνωσης και στα τρία μοντέλα. Στα περισσότερα γραφήματα κρατούνται 00:00 / 06:00 / 12:00 / 18:00 ώρα Ελλάδας. Στον ωριαίο υετό χρησιμοποιούνται όλα τα κοινά ωριαία βήματα.
Προγνωστικός ορίζοντας: έως 5 κοινές ημερολογιακές ημέρες. Αν ένα endpoint δίνει μικρότερο εύρος, εμφανίζονται μόνο οι πραγματικά κοινές ημέρες.
24ωρος υετός / χιονόπτωση: ημερολογιακό 24ωρο 00:00–24:00 ώρα Ελλάδας, όχι κυλιόμενο 24ωρο.
Αριθμητικό πλέγμα: GFS ~13 km στην επιφάνεια και ~25 km στα pressure levels, ECMWF ~9 km στην επιφάνεια και 0.25° (~25 km) στα pressure levels, ICON-EU ~7 km.
Ανάγλυφο: κάθε μοντέλο έχει διαφορετικό grid cell και αριθμητικό ανάγλυφο. Στην Αράχωβα–Παρνασσό αυτό μπορεί να δημιουργεί σημαντικές τοπικές αποκλίσεις.
Ερμηνεία: μεγάλη συμφωνία των τριών μοντέλων ενισχύει την εμπιστοσύνη στην κοινή τάση· μεγάλη απόκλιση δείχνει αυξημένη προγνωστική αβεβαιότητα.
Ίδιο run: κάθε σύγκριση χρησιμοποιεί την ίδια ώρα αρχικοποίησης UTC και στα τρία μοντέλα. Για παράδειγμα, επιλογή 12Z σημαίνει GFS 12Z ↔ ECMWF 12Z ↔ ICON-EU 12Z. Δεν συγκρίνεται νεότερο run ενός μοντέλου με παλαιότερο run άλλου.
Ίδια ώρα ισχύος (valid time): οι τρεις καμπύλες συγκρίνονται μόνο στην ίδια ημερομηνία και ώρα πρόγνωσης. Στα γραφήματα προβάλλονται οι κοινές ώρες 00:00, 06:00, 12:00 και 18:00 ώρα Ελλάδας. Η ώρα ισχύος της πρόγνωσης είναι διαφορετική έννοια από την ώρα αρχικοποίησης του run.
Κοινά διαθέσιμα δεδομένα: ένα χρονικό σημείο εμφανίζεται μόνο όταν υπάρχει πραγματική αριθμητική τιμή για τη συγκεκριμένη παράμετρο και στα τρία μοντέλα. Έτσι αποφεύγονται τεχνητές συγκρίσεις με κενές τιμές.
Ημερήσια σύνολα: ο 24ωρος υετός και η 24ωρη χιονόπτωση αφορούν την τοπική ημερολογιακή ημέρα 00:00 έως 24:00 ώρα Ελλάδας (Europe/Athens), δηλαδή από 00:00 της ημέρας έως 00:00 της επόμενης. Δεν είναι κυλιόμενο 24ωρο από την ώρα του run.
Κοινό χρονικό παράθυρο: τα ημερήσια σύνολα ευθυγραμμίζονται με τις ίδιες ημερομηνίες που χρησιμοποιεί η βασική ωριαία σύγκριση των μοντέλων, ώστε όλα τα γραφήματα της σελίδας να αναφέρονται στο ίδιο διάστημα.
Διαφορετικό αριθμητικό πλέγμα: κάθε μοντέλο έχει διαφορετική οριζόντια ανάλυση και διαφορετικό αριθμητικό ανάγλυφο. Επομένως οι αποκλίσεις, ειδικά στην Αράχωβα και στον Παρνασσό, δεν αποτελούν απαραίτητα σφάλμα του εργαλείου.
Αντιπροσωπευτικό υψόμετρο: παρότι η τοποθεσία του εργαλείου ορίζεται στα 950 m, το υψόμετρο του αντίστοιχου grid cell διαφέρει από μοντέλο σε μοντέλο και μπορεί να επηρεάζει θερμοκρασία, υετό, χιόνι, άνεμο και άλλες παραμέτρους.
Αυτόματη επιλογή run: το εργαλείο ελέγχει διαδοχικά τα νεότερα 00Z / 06Z / 12Z / 18Z και ανοίγει το νεότερο run που είναι διαθέσιμο ταυτόχρονα σε GFS, ECMWF και ICON-EU.
Ερμηνεία: οι καμπύλες είναι αριθμητικές προγνώσεις και όχι πραγματικές μετρήσεις. Όσο περισσότερο συγκλίνουν τα τρία μοντέλα στην ίδια ώρα ισχύος, τόσο ισχυρότερη είναι η ένδειξη κοινής προγνωστικής τάσης. Μεγάλες αποκλίσεις δείχνουν αυξημένη αβεβαιότητα ή διαφορετική αριθμητική λύση.