Σύμφωνα με μια αραχωβίτικη παλιά δοξασία, μερικές ημέρες του Μαρτίου και του Αυγούστου θεωρούνται δυσοίωνες και ονομάζονται δρίμες ή δρίματα. Είναι ημέρες στις οποίες συγκεντρώνεται μια δριμύτητα, μια οξύτητα μέσω της επίδρασης δαιμονικών όντων, η οποία εκδηλώνεται με διαφορετικούς τρόπους. Τα δρίματα επίσης καλούνται και «γριγιές μέρες»1 (= γριές ημέρες), επειδή προσωποποιούνταν με τις τρεις κακιές γριές. Αποδίδονται σε δαιμονικές δυνάμεις (δρυάδες, νεράιδες) που εξαπολύονται για να βλάψουν τους ανθρώπους και κάθε τι έμψυχο ή άψυχο ον ή κατ’ άλλους σε πανάρχαιες δοξασίες, που πίστευαν οι άνθρωποι, σχετικά με την επίδραση των ουρανίων σωμάτων (ήλιου, σελήνης, άστρων) πάνω στο νερό2.
Συγκεκριμένα, οι τρεις πρώτες ημέρες, οι τρεις μεσαίες και οι τρεις τελευταίες του Μαρτίου και του Αυγούστου και μάλιστα μία ώρα κάθε ημέρας, δηλαδή συνολικά εννέα ώρες το Μάρτιο και εννέα τον Αύγουστο ήταν οι «ωργισμένες ώρες»3. Επειδή όμως δεν ήξεραν ποιες είναι αυτές οι ώρες, οι άνθρωποι, κυρίως οι ξωτάρηδες, που ζούσαν με το φόβο των προλήψεων, προσπαθούσαν να προφυλαχτούν, ώστε να μην πάθουν κακό και γι αυτό έμεναν συνήθως στο σπίτι τους και απέφευγαν άλλες εργασίες.
Μολογάνε οι παλιοί: « τ’ Αυγούστου οι δρίμες στα πανιά και του Μαρτιού τα ξύλα».
Ειδικότερα, τα δρίματα του Μαρτίου ήταν για τα αμπέλια και τα ξύλα (= δέντρα) και τ’ Αυγούστου για τα πανιά (= υφάσματα), τα μαλλιά και τα σκουτιά (= ρούχα)4.Στα δρίματα του Μαρτίου δεν κλαδεύουν τα αμπέλια5 γιατί ξεραίνονται, δεν πηγαίνουν στα χωράφια, δε ζυμώνουν και δεν κόβουν ξύλα γιατί γεμίζουν σαράκια και σαπίζουν. Στα δρίματα του Αυγούστου «δεν πλέναμ’ γιατί τα μαλλιά κόβονταν, δε ζουματάγαμ’ (= δε ζεσταίναμε) μαλλιά και δε λουνόμαστε γιατί μαδάγαμ’», «δε διάζουντ’ πανί γιατί τρουπάει, δε στεριώνουν γαλίκ3, να μη κομματιαστούνε τα σκουτιά, γιατί αντικρύζουντ’ οι πειρασμοί» (= δεν κάνουν μπουγάδα για το φόβο της κακιάς ώρας).
Οι δρίμες του Αυγούστου ονομάζονται και «μερομήνια»7 (= ημερομήνια) καθόσον μαρτυρούν τον καιρό που θα κάνει κάθε μήνα για όλο το χρόνο. Θεωρούνται λείψανα αρχαίων προγνωστικών του καιρού που έχουν σχέση με παρατηρήσεις αστρολογικές, αρκεί να διαβάσει κανείς τα σημάδια στον ουρανό και τα καιρικά φαινόμενα των συγκεκριμένων ημερών ενός τόπου.
Προληπτικά αν έπρεπε να γίνει μπουγάδα, έριχναν στο νερό ένα γύφτικο καρφί για να καρφώσουν τις δρίμες, που προσωποποιούνταν στα νερά ως νεράιδες8. Κάποιοι βέβαια εκμεταλλευόμενοι τα δρίματα πήγαιναν στα χωράφια και ξερίζωναν «τις τσιτσμίδες»9 (= τα αγκάθια). Αν τύχαινε τότε, που τα ξερίζωναν και περνούσε «η γριγιά», δηλαδή πάνω στην «ωργισμένη ώρα», δεν ξαναφύτρωναν πλέον οι δρίμες.
Για την ερμηνεία της λέξης «δρίμες» ή «δρίματα» υπάρχουν αρκετές απόψεις. Κατά μία εκδοχή μπορεί να συσχετισθεί με το ρ. δρύπω (= σχίζω, σπαράσσω). Κατ’ άλλη άποψη έχει ρίζα από τα λήμματα «δρυς» και «δρυμός». Η δρυς (βελανιδιά) είναι το ιερό δέντρο των Μεσογειακών λαών γεμάτη θρύλους και μύθους και στους δρυμούς (δάση) κατοικούν οι «δρυάδες», οι Νύμφες των δασών. Άλλη συσχέτιση υπάρχει και με το λατινικό ρ. dirimo (= οξύς). Πιο πιθανή εκδοχή φαίνεται πάντως, ο συσχετισμός με το επίθετο δριμύς (= βίαιος, οξύς, πολύ έντονος), έτσι οι δρίμες είναι οι ημέρες που επικρατεί δριμύτητα ενώ θεωρούνται κακότυχες και ακατάλληλες για πολλές εργασίες.
Η λαϊκή αραχωβίτικη δοξασία για τα δρίματα έχει πλέον εκλείψει στις ημέρες μας.
1. Κατά τους Αραχωβίτας Παρν. «τα δρίματα είναι οι τρεις πρώτες, οι τρεις μεσαίες και οι τρεις τελευταίες ημέρες του Αυγούστου. Είναι τρεις γριγές. Από τις τρεις γριγές η μία κάτι κακό θα κάνει σε ’κείνους που πλένουν, κομματιάζονται τα σκουτιά, γιατί αντικριτίζουντ’ οι πειρασμοί, γι αυτό δεν πλένουν, γιατί μπορεί να τύχει η κακιά γριγιά». «Επετηρίς του λαογραφικού αρχείου Ακαδημίας Αθηνών 1941-42», Ζητήματα ελληνικής Λαογραφίας, Κεφ. 9ο Γεωργίου Α. Μέγα.
2. «Εις ποιαν αιτίαν αποδίδεται η επήρεια αυτή; Αποδίδεται σε όντα δαιμονικά (Ανεμικές, ξωτικές, Αλαουστίνες) ή εις την επίδρασιν του ήλιου ή της σελήνης; (Λιόκριση, ήλιος, δριμός κ.τ.λ.)». «Επετηρίς του λαογραφικού αρχείου Ακαδημίας Αθηνών 1941-42», Ζητήματα ελληνικής Λαογραφίας, Κεφ. 9ο Γεωργίου Α. Μέγα.
3. «Τα δρίματα» της Καλής Λούσκου – Νικολιδάκη, περιοδικό «η Αράχωβα», τεύχος 15-16.
4. «Συλλογή λαογραφικού υλικού απ’ την Αράχοβα Παρνασσού», Ζαφείρα Βρούλια 1978.
5. «Άμα έρχεται ο Μάρτης, μπαίνουν τα δρίματα και τότε δεν πάνε στ’ αμπέλια να καθερίσουν». «Επετηρίς του λαογραφικού αρχείου Ακαδημίας Αθηνών 1941-42», Ζητήματα ελληνικής Λαογραφίας, Κεφ. 9ο Γεωργίου Α. Μέγα.
7. «Οι καιροί» του Ηλία Λιάκου, περιοδικό «η Αράχωβα», τεύχος.
8. Υπήρχαν όμως ημέρες (ακόμη και μέσα στα δρίματα) που θεωρούνταν αποφράδες, κατά τις οποίες έπρεπε να αποφεύγονται ορισμένες δουλειές ή να γίνονται κάποιες άλλες: «Ο σπόρος έπρεπε να πέσει τη Δευτέρα, το εξετάζαμε. Την Παρασκευή δε λουνόμαστε και γενικά δε βάζαμε μπουγάδα. Τετάρτη και Παρασκευή τα νύχια σου μην κόψεις, Κυριακή να μη λουστείς αν θέλεις να προκόψεις». «Συλλογή λαογραφικού υλικού απ’ την Αράχοβα Παρνασσού», Ζαφείρα Βρούλια 1978. Επίσης: «Η Τρίτη είναι αχαμνή και δεν ξεκινάνε γάμο, κούρο ή άλλες δουλειές», «Επετηρίς του λαογραφικού αρχείου Ακαδημίας Αθηνών 1941-42», Ζητήματα ελληνικής Λαογραφίας, Κεφ. 9ο Γεωργίου Α. Μέγα.
9. «Τα δρίματα», άρθρο της Καλής Λούσκου – Νικολιδάκη, περιοδικό «η Αράχωβα», τεύχος 15-16.