Ο κορυφαίος Έλληνας θεμελιωτής της Λαογραφίας, ο Νικόλαος Πολίτης κατέγραψε και διέσωσε πολλές παραδόσεις για τον καιρό της Αράχωβας, μεταξύ αυτών και την αστραπή, για την οποία θα αναφερθούμε. Το φαινόμενο της αστραπής, διαιρείται σε τρία: αστραπή, αστροπελέκι (κεραυνός) και μπουμπουνητό, (βροντή). Η αστραπή λέγεται και φωτιά, ενώ σχετικά με τη γέννηση της, ο Ν….
Σύμφωνα με μια αραχωβίτικη παλιά δοξασία, μερικές ημέρες του Μαρτίου και του Αυγούστου θεωρούνται δυσοίωνες και ονομάζονται δρίμες ή δρίματα. Είναι ημέρες στις οποίες συγκεντρώνεται μια δριμύτητα, μια οξύτητα μέσω της επίδρασης δαιμονικών όντων, η οποία εκδηλώνεται με διαφορετικούς τρόπους. Τα δρίματα επίσης καλούνται και «γριγιές μέρες»1 (= γριές ημέρες), επειδή προσωποποιούνταν με τις τρεις…
Στον Παρνασσό, το λεγόμενο «χιόνι της Ασπροκώλας» δεν αποτελεί απλώς μια λαϊκή ονομασία του μαγιάτικου χιονιού, αλλά μια εμπειρική καταγραφή της σχέσης ανάμεσα στις καιρικές μεταβολές και τη συμπεριφορά των μεταναστευτικών πτηνών. Οι ασπροκώλες, αποδημητικά πουλιά που φθάνουν στην περιοχή από την Αφρική κατά την περίοδο Μαρτίου–Απριλίου, εγκαθίστανται στα ορεινά περιβάλλοντα του Παρνασσού για αναπαραγωγή….
Η ιστορία του Κατεβατού, του φοβερού ΒΑ ανέμου, όπως τη διηγήθηκε κάποιος τσοπάνης, που είχε τη στάνη του στις πλαγιές του Παρνασσού, σε μια παραστατική αφήγηση που ακολουθεί! «…Πιάνουμε κουβέντα για τον καιρό, που όλους αρχίζει κάπως να μας φοβίζει. Κι αυτός με τα ίδια λόγια μας απαντάει όπως κι ο αγωγιάτης μας: -O Kατεβατός…
Η βροχή ένα απ’ τα πιο σημαντικά μετεωρολογικά φαινόμενα, κατέχει σπουδαία θέση στη λαογραφία μας.Αρχαιότατες μυθολογικές παραστάσεις που επικράτησαν ως σήμερα σχετίζονται με το φαινόμενο της βροχής. Συνηθίζεται να λέμε, «Βρέχει ο θεός», («ύει ο Ζευς»), «έριξε ο θεός ένα νερό» καθώς η εμφάνιση αλλά και η απουσία βροχών ήταν στενά συνδεδεμένη με το θεό Δία….
Ο Δεκέμβριος είναι ο μήνας των τροπών του ήλιου, των μεγάλων και επικίνδυνων αλλαγών του καιρού που επηρεάζουν τη γεωργική καλλιέργεια, τον ποιμενικό βίο, και το θαλασσινό. Είναι ο μήνας που πρέπει οι ναυτικοί να αποφεύγουν τα ταξίδια και να συγκεντρωθούν στα σπίτια τους. Ο λαός με τη διαρκή παρατήρηση είδε ότι ο χειμώνας θεριεύει…
Πολλές φορές η παρατήρηση και η εμπειρία των ντόπιων για την πρόγνωση του καιρού ξεπερνούσε σε επιτυχία ακόμη και τα προγνωστικά μοντέλα καιρού. Πλέον αυτό δε συμβαίνει με την πρόοδο της τεχνογνωσίας. Έτσι λοιπόν οι παλαιότεροι παππούδες ήξεραν ότι, όταν βγάλει βοριά στην Αράχωβα, ο καιρός δε θα μας “πιάσει”, γιατί μάς “κόβει” ο Παρνασσός….
Απ’ όλα τα φυσικά φαινόμενα, τα μετεωρολογικά ήταν αυτά που δημιούργησαν τη μεγαλύτερη εντύπωση στη φαντασία των λαών με τη γέννηση των ανεξάντλητων μύθων, που διατηρήθηκαν ως σήμερα, αν αναλογιστούμε, με πόσο δέος και ενδιαφέρον παρακολουθούσαν οι άνθρωποι τα ατμοσφαιρικά φαινόμενα απ’ τα πανάρχαια χρόνια, καθώς το κλίμα συνέβαλε αποφασιστικά στην εξέλιξη του ανθρώπινου πολιτισμού….
Με τον γέρο Μήτσο το Μηλιώνη είμαστε πολύ παλιοί φίλοι κι απ’ ότι ακούω, η φιλία αυτή είναι παππουδική. Τον θυμάμαι από τότε που νόγησα τον εαυτό μου, αλλά γίναμε φίλοι – κι ας είναι πολύ τρανύτερος από μένα – αφ’ όντας, άγουρο παλληκαρόπουλο ακόμα, φορτωνόμουνα το ντουφέκι που σβάρναγε, ζωνόμουνα το σελάκι που μ’…
